به نقل از شماره 47 آوای زن زمستان 2003
همايش سراسرى بانوان كوهنورد ايران
»به مناسبت بيستمين سالگرد تأسيس گروه كوهنوردى بانوان آرش«
سهيلا ميرزايى
گروه كوهنوردى بانوان آرش اولين گروه كوهنوردى زنان در ايران است كه از سال 1361 تاكنون به طور مستقل و تشكلى منسجم به فعاليت خود ادامه داده است.
گروه كوهنوردى آرش ابتدا گروهى متشكل از زنان و مردان كوهنورد بود، در آن زمان زنان به علت كمبود تجربه به ويژه در مسائل فنى، مسئوليت مشخص و تعيين كنندهاى نداشتند، اما در تشكيلات گروه نقش داشتند.
در سال 60 _61 با تأسيس فدراسيون كوهنوردى طى اطلاعيهاى مبنى بر حذف زنان كوهنورد از گروهها، آرش تنها گروهى بود كه از اين دستور سرباز زد و با توجه به شرايط موجود پيشنهاد شد كه زنان به عنوان زير مجموعهاى از گروه به فعاليت ادامه دهند كه در اين زمان با نام »كميتهى بانوان آرش« موجوديتِ مستقل يافت و از آن زمان به بعد شروع به جذب نيرو و ادامهى فعاليتهاى خود كرد. در اين دوره برنامههاى دو گروه از هم تفكيك شده بود، ولى تشكيلات همچنان در هم ادغام بود. به عبارتى صندوق مالى و وسايل فنى مشترك بود و هميشه يك زن به عنوان نمايندهى كميتهى بانوان در هيئت مديرهى آرش توسط مجمع عمومى سالانه انتخاب مىشد. چنين شرايطى مسائل و مشكلاتى به همراه داشت كه كميته به اين ضرورت رسيد كه در سال 65 استقلال كامل تشكيلاتى نيز از گروه آرش اعلام كند. ولى همواره به عنوان يك گروه مستقل با گروه آرش همكارىهايى نيز وجود داشت.
گروه بانوان آرش در سختترين شرايط اجتماعى دههى شصت با اتكا به تجربيات خود با مشكلات گوناگون مقابله كرد و در چنين شرايطى با انجام كارهاى شاخص در كوهنوردى و سنگنوردى هنوز ركورددار بخشى از صعودهاى آن دهه است. اين گروه از يك سو با قوانين متمركز سيستم دولتى زن ستيز و از سوى ديگر در كشاكش با ارزشهاى فرهنگى، اخلاقى، و عادتهاى حاكم بر جامعه مواجه بود. به عنوان مثال، همنوردانى كه در ادارات دولتى يا نيمه دولتى استخدام بودند بايد فعاليتهاى خود را كتمان مىكردند كه ممكن بود با برچسب سياسى به از دست دادن شغلشان بيانجامد و يا در اجراى برنامههايى كه مدتها براى آنها تدارك ديده شده بود، با مزاحمتها و بازجويى نيروهاى انتظامى، ديگر ادامهى كار امكانپذير نمىشد. از طرفى شرايط فرهنگى مردسالارانه و زنستيزانه كه به شكلهاى مختلف در اين مسير سنگانداز بود و مانع تنفس آزاد و سالم در اين فضا مىشد، گاه با كنارهگيرى برخى از همنوردان زن كه مىتوانستند مثمر ثمر باشند، همراه بود.
تا سالها هيچ ارگان دولتى در بخش ورزش، اين گروه را به رسميت نمىشناخت. تا اينكه با »تأسيس انجمن كوهنوردى بانوان« كه يك نهاد دولتى بود، در سال77 پس از مراجعات مكرر به مسئولين مربوطه، گروه بانوان آرش نيز به رسميت شناخته شد. اما اين گروه هنوز از استفاده از امكانات دولتى محروم بود، زيرا بودجههاى ورزشى در انحصار صعودهاى دولتى است.
همايش سراسرى كه توسط »گروه بانوان آرش« در 14 شهريور 1381 تشكيل شد، خود قدمى مثبت و راهگشا جهت ارتقاى بيشتر اين ورزش در بين زنان مىتواند باشد كه شايد بتواند خلاء سالهاى گذشته را پر كند.
در اين گردهمايى، بيانيهى همايش و هم چنين تاريخچهاى از كوهنوردى زنان قبل از انقلاب كه در اين رشته نوآورى داشتند، ايراد شد. سپس به كوهنوردى زنان پس از انقلاب پرداخته شد كه بدون حمايتهاى دولتى صعودهاى موفقى در داخل و خارج از كشور داشتند. از اين نفرات با اهداء تقديرنامه و جايزه تجليل شد.
اجراى موسيقى و نمايش فيلم و نقالى از ديگر برنامههاى همايش بودند و تا حد امكان از زنان در اجراى برنامهها دعوت شده بود. براى مثال خانم حبيبىزاد، اولين زن نقال ايران، برنامهى خود را بسيار موفق ارائه داد.
در بخشى از برنامه نيز وضعيت كمى گروه كوهنوردى زنان در ايران بر اساس فرمهاى آمارى مورد بررسى قرار گرفت.
در پايان برنامه، به دعوت بانوان آرش، صعود سراسرى زنان كوهنورد تهران و شهرستانها به قلهى »توچال« با هماهنگى قبلى در تاريخ 15 شهريور 81 اعلام شد.